Gıdaya ilişkin bilgiye ulaşmak her zamankinden kolay. Ancak bilimsel kanıtlar, kişisel görüşler, eksik bilgiler ve yanıltıcı iddialar aynı bilgi ortamında dolaşıyor. Gıda Pusulası; bilimsel bilgiyi toplum için anlaşılır, güvenilir ve erişilebilir hâle getirmek, gıda okuryazarlığını güçlendirmek ve bilim insanlarıyla toplum arasında karşılıklı diyaloğu geliştirmek amacıyla kurulan bağımsız, gönüllü ve disiplinler arası bir bilim iletişimi girişimidir.
"Çünkü bizim için bilim iletişimi, yalnızca doğru cevapları vermek değil; doğru soruları birlikte sorabilmek, kanıtları değerlendirebilmek ve karşılıklı öğrenebilmektir."
Bilimsel bilginin yalnızca tek yönlü aktarılmasını değil; toplum tarafından anlaşılmasını, sorgulanabilmesini ve günlük yaşamda güvenle kullanılabilmesini amaçlıyoruz.
Bilimsel bilgiyi donmuş dogmalar veya mutlak yargılar olarak sunmuyoruz. Kanıtların gücünü, araştırmaların sınırlılıklarını ve bilimsel bilginin yeni bulgularla gelişen canlı niteliğini şeffaflıkla dikkate alıyoruz.
Yalnızca bilgi aktarmakla yetinmiyoruz. Toplumun sorularını, kaygılarını ve bilgi ihtiyaçlarını dinliyor; farklı uzmanlıkların ortak akıl süzgecinden geçirerek herkesin anlayabileceği duru bir dille buluşturuyoruz.
Gıda Pusulası genel bilimsel bilgi sunar; kişiye özel tıbbi tedavi, klinik beslenme veya diyet reçetesi vermez. Amacımız, toplumun bilimsel kanıtları değerlendirebilmesini ve günlük yaşamında bilinçli tercihler yapabilmesini desteklemektir.
Gıda okuryazarlığı; bireyin sağlığını korumasının ve doğru tercihlerde bulunmasının en temel güvencesidir.
Gıda Pusulası; mühendislikten beslenmeye, tıptan toksikolojiye, tarımdan çevre ve davranış bilimlerine uzanan disiplinler arası bir köprüdür. Bilimsel kanıta dayalı bilgiyi, popüler bilim iletişiminin estetik ve anlaşılır olanaklarıyla harmanlayarak toplumla buluşturuyoruz.
"Gıda Pusulası'nın güvenilirliğini yalnızca uzmanların akademik unvanlarına değil; şeffaf, eleştirel ve bilimsel kanıta dayalı ortak bir çalışma yöntemine dayandırıyoruz."
Vizyonumuz: Türkiye'de bilimsel gıda bilgisinin toplumla buluşmasını güçlendiren, farklı uzmanlıkları ortak akıl etrafında birleştiren, toplumun bilgi ihtiyaçlarından beslenen ve gıda okuryazarlığına katkıda bulunan, ülke çapında yaygın bir bilim iletişimi ekosistemi oluşturmaktır.
Gıda tek bir disiplinin tekeline bırakılamaz. Büyüme modelimiz, ortak bilimsel ilkeler etrafında birleşen katılımcı bir kartopu ağıdır.
Girişimin koordinatörü. Gıda mühendisliği formasyonuyla bilim iletişimi stratejilerini, editoryal takvimi ve disiplinler arası yayın süreçlerini yönetir.
Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Öğretim Üyesi. Gıda işleme teknolojileri, mikroyapı analizi ve gıda güvenliğinde bilimsel değerlendirme yürütür.
Uzman Diyetisyen. Beslenme bilimi, tüketici davranış dinamikleri ve popüler beslenme iddialarının sahadaki karşılığını analiz eder.
Gazi Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Emekli Öğretim Üyesi, EUROTOX Onursal Üyesi. Gıda katkıları, bulaşanlar ve kimyasal risk analizi otoritesidir.
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD Öğretim Üyesi. Gıdaların kalp-damar ve genel sağlık üzerindeki kanıta dayalı klinik etkilerini yorumlar.
Tüm içerik süreçlerimiz katı bilimsel standartlara, şeffaflık ilkelerine ve etik denetim süzgecine tabidir.
İçerikler güvenilir, güncel ve konuyla ilgili bilimsel kaynaklara dayanır. Sistematik derlemeler, EFSA, WHO, Codex Alimentarius ve Türk Gıda Kodeksi esas alınır; tekil bir deney veya gözlemden aceleci genellemeler yapılmaz.
Bilimsel değerlendirmelerde yalnızca konuyla doğrudan ilgili uzmanlık alanlarının görüşü aranır. Hiçbir uzman kendi yetkinlik sınırlarını aşan konularda inisiyatif adına açıklama yapmaz.
Bilimsel bilginin sınırlılıkları, kanıtların niteliği ve henüz kesinlik kazanmamış başlıklar okuyucuya tüm açıklığıyla izah edilir. Bilim, gelişen bir süreç olarak aktarılır.
Görüş ayrılıkları sunulurken mevcut kanıtların ağırlığı ve uzlaşı düzeyi gözetilir. Kanıt temeli zayıf iddialara, uluslararası uzlaşılarla denk 'sahte denge' (false balance) sağlanmaz.
Akademik derinlik ve doğruluk feda edilmeksizin; sade, açık, ilgi çekici ve günlük yaşamla doğrudan bağ kuran popüler bilim anlatımı benimsenir.
Değerlendirmeler ticari ve kurumsal yönlendirmelerden tamamen bağımsızdır. Uzmanlar katkı verdikleri alanla ilişkili tüm ticari ve mesleki çıkar ilişkilerini şeffaflıkla beyan eder.
Yayımlanan içerikte maddi bir hata veya yeni bilimsel bulgu ortaya çıktığında derhal düzeltme notu eklenir ve okuyucuya şeffaf biçimde duyurulur.
Yapay zekâ araçları veri tarama veya taslak kurguda yardımcı olarak kullanılabilir; ancak bilginin doğruluğu, kaynak geçerliliği ve nihai sorumluluk istisnasız insan uzmanlara aittir.
Toplumun bilgi ihtiyaçlarını sistematik analiz eden araştırma altyapısı ve somut bilim iletişimi yapımları.
Gıda Pusulası'nın ilk somut bilim iletişimi çalışmalarından biridir. Paketli gıdalardan katkı maddelerine, süt ürünlerinden modern tarım teknolojilerine kadar kamuoyunda en sık dile getirilen yanlış inançları bilimsel kanıtlarla inceler.
Kamuoyundan gelen geri bildirimler ve en sık yöneltilen sorular, televizyon ve dijital yayın takviminin temel omurgasını oluşturmaktadır.
Toplumun gıdaya dair bilgi ihtiyaçlarını sistematik olarak anlamak, dijital ortamdaki iddiaları izlemek ve bilim iletişimini araştırma verileriyle güçlendirmek amacıyla kurgulanan uzun vadeli gözlem kapasitesidir. Üniversite Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) ile desteklenmesi hedeflenmektedir.
Girişimin kurumsal yapısı, bağımsızlığı, çalışma usulleri ve uzman katılımı hakkında merak edilenler.
Hayır. Gıda Pusulası bağımsız, gönüllü ve disiplinler arası bir bilim iletişimi girişimidir. Çalışmalarımızın içeriği ve bilimsel sonuçları ticari ya da kurumsal çıkarların yönlendirmesinden tamamen muaftır. Herhangi bir iş birliği veya ayni destek, yayımlanacak bilimsel içeriğin sonuçlarını belirleme hakkı doğurmaz.
Kesinlikle hayır. Gıda Pusulası genel gıda okuryazarlığı ve bilimsel popüler iletişim yürütür. Bireysel tıbbi tanı, diyet tedavisi veya klinik danışmanlık hizmeti vermez. Sağlık problemleriniz için her zaman yetkili hekimlere ve klinik uzmanlarına danışınız.
Gıda mühendisliği, tıp, beslenme ve diyetetik, toksikoloji, tarım, çevre ve davranış bilimleri gibi ilgili akademik disiplinlerde yetkinliğe sahip uzmanlar başvurabilir. Ağa katılım tamamen gönüllülük esasına dayanır; düzenli operasyonel görev üstlenme zorunluluğu doğurmaz. Katılımcıların çıkar çatışması beyanında bulunması ve çalışma ilkelerine bağlı kalması esastır.
Yapay zekâ yalnızca araştırma taraması ve taslak biçimlendirmede bir asistan olarak değerlendirilebilir. Ancak bilimsel doğruluk kontrolü, kaynak güvenilirliği ve yayımlanan her satırın bilimsel sorumluluğu doğrudan insan uzmanların denetimi ve onayı altındadır.
Editoryal ilkelerimiz gereği, yayınlanan herhangi bir içerikte maddi bir hata veya yeni bilimsel bulgu ortaya çıktığında konu koordinasyon ve ilgili uzmanlarca ivedilikle incelenir. Gerekli düzeltme ve gerekçe metni saydam biçimde yayınlanarak kamuoyu haberdar edilir.
Form doldurma bürokrasisi yerine doğrudan ilgili koordinasyon masalarımızla e-posta üzerinden temasa geçebilirsiniz.
Gıda mühendisliği, tıp, beslenme, toksikoloji ve bilim iletişimi alanlarında akademik ve mesleki uzmanlığa sahip araştırmacıların gönüllü katılım kanalıdır.
Sosyal medyada karşılaştığınız, doğruluğundan şüphe ettiğiniz gıda iddialarını veya günlük yaşamda kafanızı kurcalayan soruları bilimsel süzgeçten geçirmek üzere iletin.
Üniversiteler, Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) koordinatörlükleri, meslek odaları, sivil toplum kuruluşları ve medya yapımları için resmi temas noktasıdır.
